Grafologie of Schriftpsychologie…

HANDSCHRIFTWICHELARIJ

Omdat we ook regelmatig worden aangezien en soms zelfs aangesproken als een soort ‘handschriftlezers’ of ‘grafologen’, menen we hier duidelijk te moeten maken dat lettervormgeving zich expliciet onderscheidt van het geloof in een uitdrukkingsbeweging in een handschrift.
De Stichting Schriftontwikkeling houdt zich nadrukkelijk niet bezig met grafologie of handschriftwichelarij.

Hoewel de aanhang sterk is gedecimeerd, is de orde der Grafologen nog steeds niet uitgestorven. Wel vergrijst ze in toenemende mate.
Het nooit bewezen uitgangspunt dat je de karaktereigenschappen van iemand uit zijn/haar handschrift kunt destilleren, zal echter wel een hardnekkig bestaan blijven leiden.
Omdat het begrip ‘grafologie’ door de wetenschap als een soort handleeskunde van handschriften is weggezet, en daarmee in diskrediet raakte, presenteert men zich tegenwoordig wel onder de naam ‘schriftpsychologie‘.
Door dit verhullend taalgebruik hoopt men weer de gunst van het publiek terug te winnen.

Op deze website http://www.skepsis.nl/grafo.html
van de Stichting Skepsis, kunt u de feiten rondom het verschijnen en bijna verdwijnen van deze ‘gelovigen’ volgen.

Hoe manifesteren de GRAFOLOGEN of SCHRIFTPSYCHOLOGEN zich tegenwoordig.
Via “Schrijfdans” probeert men het basisonderwijs in grafologische zin te beïnvloeden.
‘De achtergrond van Schrijfdans ligt in de grafologie en de schrijfpedagogiek’, zo staat op de website van Schrijfdans te lezen.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat juist het christelijk onderwijs hier tegen protesteert: http://www.bijbelenonderwijs.nl/?page=4&id=163

Zelf zijn we als handschriftdocent van mening dat de lettervormgeving van deze bewegingsmethodiek de toets der kalli- en typografische kritiek in de verste verte niet kan doorstaan.
De belangrijkste vormgevingsuitgangspunten waaraan elke uiting van schoolschriftsoorten moeten voldoen zijn hier geheel afwezig.
Bovendien heeft wetenschappelijk onderzoek al jaren geleden laten zien dat je helemaal geen ‘grote motoriek’ (proximale motoriek) hoeft te ontwikkelen om te kunnen leren schrijven (waar vrijwel uitsluitend fijne motoriek (distale motoriek) voor nodig is.
“Ja, maar de kinderen vinden Schrijfdans leuk!”
Kinderen vinden alles leuk wat de juf of meester met verve aanbiedt. Leuk is echter het doel in het onderwijs niet. Als de les van voldoende kwaliteit is en de kinderen duidelijk merken dat ze er iets hebben bijgeleerd waar ze veel aan hebben, dan is de les altijd leuk!
Leuk is daarmee een toegift op kwaliteit, een prettig bijverschijnsel van goed gegeven lessen.
Het onderwijs dient tegenwoordig echter in toenemende mate ‘evidence based’ te zijn.
Inmiddels is voldoende aangetoond dat dit voor ‘grafologie’ of ‘schriftpsychologie niet opgaat.

“De achtergrond van Schrijfdans ligt in de grafologie en de schrijfpedagogiek.”

De schrijfpedagogiek van Schrijfdans (welke?) heeft totnogtoe niet aangegeven dat het noodzakelijk is om met beide handen en grote bewegingen en dikke schrijfmaterialen te moeten werken om een fijne vaardigheid als het schrijven binnen de 8 mm-liniatuur voor te bereiden. Lussen en bogen worden als basisschrijfbewegingen beschreven. Afgezien van het feit dat je met uitsluitend lussen en gebogen lijndelen niet tot een te verantwoorden lettervormgeving kunt komen, bestaan er geen basisschrijfbewegingen, omdat er geen schrijfmotoriek bestaat. (Zie onze pagina over ‘Schrijfmotoriek’.)

Aanhangers van de gafologie hebben zich tegenwoordig verzameld in het collectief ‘Platform Handschriftontwikkeling’. Deze handschriftontwikkeling wordt hier echter opgevat in historische zin: men maakt zich bijvoorbeeld druk om de teloorgang van een bepaald soort handschrift uit het verleden ten opzichte van de huidige situatie.

Opvallend was ook het gebrek aan bewijsvoering in de petitie die aan de Tweede Kamer werd aangeboden. Vroeger zou 10% van de kinderen een slecht handschrift hebben, tegenwoordig was dat 30%. Dit alles wordt uiteraard zo gesteld zonder verwijzing naar relevant onderzoek. En allicht ook zonder kwaliteitseisen voor het handschrift te vermelden.

De teloorgang van de handschriftkwaliteit van de leerlingen bij het klimmen der jaren (dus op schoolniveau), moeten we echter als een veel belangrijker aandachtspunt zien dan de algehele culturele teruggang van de handschriftkwaliteit.