Schrijven is achterhaald…?

Waarom is schrijven nog steeds belangrijk?

 

Het schrijven met de pen is nog steeds belangrijk. Dit om een aantal redenen.

 

  1. Allereerst willen kinderen graag kunnen schrijven. Ze zijn innerlijk gemotiveerd om het te leren. Ze begrijpen dat ze daarmee een belangrijk deel van de cultuur zich eigen maken. Het geeft ze ook een bepaald gevoel van beheersing en dit versterkt daarmee hun competentiegevoel.

 

  1. Ten tweede is het nog steeds de makkelijkste manier om zonder elektriciteit of apparaat afhankelijkheid tekst te produceren. Ook bij uitval van apparatuur wil je tekst kunnen vastleggen. In sommige beroepen is het onvermijdelijk. [1]

 

  1. Uit diverse onderzoeken is gebleken dat kinderen beter leren lezen wanneer ze de woorden schrijven (multi-sensory teaching)[2]. Je leert lezen door te leren schrijven. Wat je kunt schrijven, kun je ook lezen. Omgekeerd is dat niet waar.

 

  1. Kinderen moeten leren dat het bepalen van het schrijfinstrument (pen of toetsenbord) afhankelijk is van het doel dat je je stelt. Als je snel wat aantekeningen wilt bijhouden gebruik je je pen. Als het om veel tekst gaat die weer bewerkt moet kunnen worden (bijvoorbeeld een spreekbeurt, werkstuk of opstel), gebruik je computer en toetsenbord. Met beide schrijfinstrumenten moet het kind op de basisschool op verantwoorde manier leren omgaan.

 

  1. Als je met de pen de lesstof verwerkt wordt de lesstof niet alleen dieper verwerkt, maar wordt het ook beter onthouden[3]. We kennen allemaal het effect van het spiekbriefje, dat je na het produceren ervan niet meer nodig hebt. Dit verschijnsel van dieper verwerken en beter onthouden wordt veroorzaakt doordat je meer verbindingen (intermodale koppelingen) in de hersenen veroorzaakt, bij het schrijven van woorden. Elke geschreven letter heeft een andere constructie nodig en ook de lay-out van de pagina is altijd anders, waardoor het totaalbeeld beter beklijft. Op een (tablet-) computer is de lay-out altijd gelijk. Ook is elke letterconstructie, veroorzaakt door het indrukken van een toets gelijk aan die van elke andere letter.

 

  1. Parallel hieraan heeft men vastgesteld dat je ook papieren tekst beter onthoudt dan schermtekst[4]. Dit heeft alweer te maken met het grotere aantal verbindingen die gemaakt wordt als een driedimensionaal boek wordt gelezen. Van een boek is bijvoorbeeld ook meteen te zien en te voelen of je bijvoorbeeld op een kwart van het totaal bent aangekomen. Ook bestaat het letterbeeld uit twee, qua lay-out gespiegelde pagina’s naast elkaar. Zo wordt de ruimtelijke oriëntatie ook beter ingevuld. Uit onderzoeken blijkt steeds weer dat de ‘papieren lezer’ significant in het voordeel is als het gaat om het verwerken van de le(e)sstof.

 

  1. Computer/laptopgebruik leidt tot veel afleiding. Volgens wetenschappelijk onderzoek heeft het gebruik van pen en papier een positiever effect op de concentratie van een persoon. [5]

 

  1. Het handschrift is dus een leerkatalysator (zie punt 5). Het wordt in het primair en secundair onderwijs in toenemende mate gebruikt (als de school tenminste niet zo dom en onverantwoord is om onderzoeksresultaten over het handschrift te negeren). Het blijkt nu dat docenten onregelmatig geschreven handschriften onbewust lager beoordelen[6], ook al is de inhoud kwalitatief vergelijkbaar met die van regelmatig gevormde handschriften. Kinderen met een slecht handschrift zijn dus voortdurend in het nadeel. Het kan hele punten schelen en de overgang naar een volgend leerjaar beïnvloeden.

 

  1. Computergestuurd onderwijs is niet beter dan analoog onderwijs. De werknemers van Sillicon Valley sturen hun kinderen naar scholen zónder computer. [7]

 

  1. Daarnaast is het belangrijk dat het kind verbonden leert schrijven in groep 3 en geen losse blokletters[8].

 

  1. Het woord is en blijft één geheel.
  2. Elke nieuwe letter begint waar de vorige ophoudt.
  3. Het is rustiger en regelmatiger te schrijven, omdat de pen gedurende het schrijven van een woord op het papier blijft.
  4. In verbonden schrift kun je geen verkeerde lettervormen tussenvoegen. In blokschrift zie je bij veel kinderen verkeerde lettervormen tussengevoegd.
  5. Het is niet nodig om een letterspatie te creëren, omdat de verbindingshaal een letterspatie veroorzaakt. Zo ontstaan er vanzelf regelmatige letterafstanden.
  6. Het verschil tussen een letterspatie en een woordspatie is heel duidelijk te zien.
  7. Elke letter eindigt in de rompzone, waardoor het makkelijker is om in die rompzone te blijven.
  8. Het verschil tussen minuskels en kapitalen is veel duidelijker bij verbonden schrift.
  9. Het verschil tussen letters als b en d is zo groot dat er van spiegelen geen sprake is.
  10. Blokletters (‘print’) zijn imitatie-drukletters. Deze letters zijn voor een mechanisch proces ontworpen, niet voor het handschrift. Het verbonden schrift (‘cursive’) is voor het schrijven ontworpen.

[1] https://nl.express.live/2016/09/20/papierloos-kantoor-ons-beloofd-tegen-1990-niet-dus/

[2] Hulme, C. (1979). The interaction of visual and motor memory for graphic forms following tracing. Quarterly Journal of Experimental Psychology, 31, 249-261.

[3] “Better learning through handwriting”; Provided by The University of Stavanger. Mon 24 Jan 11 from ScienceDaily

[4] Het boek is beter Margriet Vermeulen Volkskrant 30 augustus 2014

[5] http://www.trajectum.hu.nl/universiteit_verbiedt_laptops_in_hoorcolleges/

[6] Klein, J., & Taub, D.(2005) The effect of variations in handwriting and print on evaluation of student essays. Assessing Writing, 10 (2), 134-148

[7] http://www.balanceyourworklife.com/balans-binnen-bedrijven/school-zonder-computers-voor-kinderen-silicon-valley/

[8] http://education.cu-portland.edu/blog/curriculum-instruction/5-reasons-cursive-writing-should-be-taught-in-school/

http://www.burford-pri.oxon.sch.uk/NewsPDFs/LiteracyandMathsPDFs/10BenefitsCursiveHandwriting.pdf

http://www.nytimes.com/roomfordebate/2013/04/30/should-schools-require-children-to-learn-cursive/the-benefits-of-cursive-go-beyond-writing